Tag - मार्क्सवाद

दर्शन चिन्तन

किन प्रिय छन् मार्क्स ? (जीवनी)

मिलन आफन्त

विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलनका महान गुरु तथा वैज्ञानिक साम्यवादका संस्थापक कार्ल मार्क्सको जन्म ५ मे १८१८ को दिन ट्रिर शहरको एक वकिल परिवारमा भएको थियो। कार्ल मार्क्सका पिता हेनरिख मार्क्स फ्रान्सेली विचारकद्वारा...

बांकी पढ्नुहोस्
दर्शन चिन्तन

के हो करणवाद ?

अमेरिकी दार्शनिक ड्यूई र उनका अनुयायीहरूको आत्मगत-आदर्शवादी मत, व्यावहारिकतावादको एउटा प्रकार। ड्यूईका अनुसार कर्ता तथा विषय, विचारहरू तथा तथ्यहरू, मानसिक तथा शारीरिकको बीचमा अन्तर, अनुभवको अन्तर्गत अन्तर, स्थितिका...

बांकी पढ्नुहोस्
दर्शन चिन्तन

मार्क्सवादमा परिमार्जन : विकासको सम्भावना र आवश्यकता

 अहिले मार्क्सद्वारा प्रतिपादित द्वन्द्वात्मक भौतिकवादका विभिन्न पक्ष प्राकृतिक विज्ञानका विभिन्न फाँटको अध्ययन क्षेत्रका विषय भएका छन्। ती अध्ययनहरूबाट यसमा नयाँ-नयाँ आयाम थपिँदै छन्। तर, ऐतिहासिक भौतिकवादको राजनैतिक...

बांकी पढ्नुहोस्
Feature दर्शन चिन्तन

समाज विकासका चरण भन्नाले के बुझिन्छ ?

मार्क्सद्वारा प्रतिपादित समाज विकासको सामाजिक-आर्थिक संरचनाको सिद्धान्त इतिहासको भौतिकवादी विवेचनाको मुटु हो। यो सिद्धान्त मार्क्स र एंगेल्सद्वारा ऐतिहासिक विकास प्रक्रियाको गहिरो तथा सर्वांगीण अध्ययन र विश्लेषणको...

बांकी पढ्नुहोस्
दर्शन चिन्तन

पूँजीवादको दलदलमा कसरी फस्छ समाज ?

प्रत्येक सामाजिक-आर्थिक संरचनाको निर्णायक पहिचान उसको उत्पादन प्रणाली हो। जसअनुसार उसको पहिचान कुन समाजले के उत्पादन गर्छ भन्नेबाट होइन कि कसरी उत्पादन गरिन्छ भन्ने आधारबाट गरिन्छ। उत्पादन प्रणालीको समष्टिगत ढाँचाले नै...

बांकी पढ्नुहोस्
दर्शन चिन्तन राजनीतिक दल

भौतिकवादी द्वन्द्ववादका ९ दार्शनिक अवधारणा

आ-आफ्ना अध्ययन क्षेत्रको विषयवस्तु र प्रक्रियागत स्पष्टता र सहज ज्ञानका लागि दार्शनिक तथा वैज्ञानिकहरूले आ-आफ्नो क्षेत्रमा केही स्वयमसिद्ध मूल अवधारणाहरू प्रतिपादित र स्वीकृत गरेका छन्। दर्शन र विज्ञानको क्षेत्रमा प्रयोग...

बांकी पढ्नुहोस्
दर्शन चिन्तन

को हुन् मजदुर, कसरी जन्मियो कम्युनिष्ट आन्दोलन ?

वैचारिकरुपमा संगठित वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय कम्युनिष्ट आन्दोलनको जन्म कमुनिष्ट घोषणापत्रसँगै भएको मान्नु पर्दछ। यद्यपि कम्युनिष्ट व्यवस्थाका लागि त्यसभन्दापूर्व पनि यस्ता आन्दोलन भएका हुन र कम्युनहरू पनि स्थापना...

बांकी पढ्नुहोस्
स्पेशल

अज्ञेयवादबारे मार्क्सवादी दृष्टिकोण

१. अन्धविश्वास (Superstition) :– एउटा पद, जसलाई धर्मशास्त्रीय तथा बुर्जुवा साहित्यमा सामान्यतया वास्तविक आस्थाको विरुद्धमा राखिन्छ र आदिम जादूसँग जोडिएको हुन्छ। कुनै पनि धर्मको अनुयायीको दृष्टिकोणबाट अन्य धर्महरुको मत तथा अनुष्ठान...

बांकी पढ्नुहोस्
स्पेशल

कार्ल मार्क्सको त्यो कष्टकर जीवन

– लोकनारायण सुवेदी/विश्व प्रसिद्ध महान् कम्युनिस्ट दार्शनिक तथा सर्वहारा वर्गका मुक्तिका मार्गदर्शक कार्ल मार्क्सको सुप्रसिद्ध विश्व ग्रन्थ ‘दास क्यापिटल’ १८६७ मा प्रकाशित भएको हो। त्यसले बिस्तारै बिस्तारै फैलिँदै...

बांकी पढ्नुहोस्
दर्शन चिन्तन

केही दार्शनिक–राजनीतिक शब्दावलीहरु

हेमनाथ पौडेल/शब्द भाषाका सार्थक एकाइ हुन्। भाषा सामाजिक एवं मानवीय वस्तु हो। समाज विकासका क्रममा भाषाको पनि विकास हुँदै आएको छ र भाषाको विकास सँगसँगै ज्ञान विज्ञानका पनि अनेक शाखा प्रशाखाहरू विकसित हुँदै आएका छन्। यस क्रममा...

बांकी पढ्नुहोस्