लोकपाटी न्यूजकाठमाडौं। कोभिड-१९ महामारीको दोस्रो लहरसँगै अधिकांश जिल्लाहरुमा २०७८ बैशाख १६ गतेदेखि निषेधाज्ञा जारी रहेकोले सुधार हुन लागेको अर्थतन्त्र पुनः नराम्रोसँग प्रभावित हुन पुगेको नेपाल राष्ट्र बैंकको एक अध्ययनले देखाएको छ।
कोभिड–१९ ले अर्थतन्त्रमा पारेको प्रभावसम्बन्धी ‘दोस्रो पुनरावृत्ति सर्वेक्षण प्रतिवेदन’ सार्वजनिक गर्दै राष्ट्र बैंकले कोभिड १९ को संक्रमण रोक्दै यथासम्भव रुपमा आर्थिक गतिविधिहरु पनि चलयामान बनाउनु पर्ने सुझाव दिएको छ।
राष्ट्र बैंक सार्वजनिक गरेको पुनरावृर्ति प्रतिवेदन अनुसार विशेषगरी महामारीले सम्पूर्ण आर्थिक, व्यावसायिक एवं औद्योगिक क्षेत्रले संकट खेपिरहँदा उद्योगतर्फ घरेलु, लघु तथा मझौता उद्योग बढी मारमा परेको देखाएको छ।
बैंकले वैशाख ५ देखि १४ गतेसम्म विभिन्न माध्यमबाट नमूना लिएर उद्योग क्षेत्रमा कोभिडले पारको असरको सर्वेक्षण गरेको थियो, जसअनुसार सो अवधिमा ९०.५ प्रतिशत ठूला उद्योगहरू पूर्णरूपमा सञ्चालन हुँदा घरेलु र मझौला (१५-५० करोडसम्म स्थिर पूँजी भएका) उद्योग भने क्रमशः ७४.४ र ७४ प्रतिशत मात्र पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन भएको पाइएको छ।
यस्तै ७९.२ प्रतिशत लघु उद्यम/खुद्रा पसल पूर्णरूपमा सञ्चालन भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। सवेक्षण अवधिमा पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुनेमा ठूला उद्योगपछि साना (१५ करोडसम्म स्थिर पूँजी भएका) उद्योग रहेका छन्, जुन ८१.७ प्रतिशतले पूर्ण क्षमतामा उत्पादन गर्न सकेका छन्। यही अवधिमा ६.८ प्रतिशत लघु उद्योग सञ्चालन नै हुन सकेका छैनन्। यस्तै ६ प्रतिशत मझौला उद्योग ५.६ घरेलु उद्योग समेत सञ्चालनमा आउन सकेका छैनन्।
समग्रमा सञ्चालन हुन नसकेका उद्योग भने ४.२ प्रतिशत रहेको छ। सञ्चालनमा आउन नसकेका अधिकांश उद्योगी-व्यवसायीले कोभिड–१९ का कारण बजार माग घटेर चालु खर्च धान्न समस्या रहेको कारण उद्योग÷व्यवसाय सञ्चालनमा ल्याउन नसकेको बताएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
