कोरोना भाइरस र स्पेनिस फ्लू बीच धेरै समानताहरू खाज्नु त्यति उपयुत्त हुदैन। १९१८ मा स्पेनिश फ्लूका कारण विश्वभर कम्तिमा ५ करोड मानिस मरेका थिए। कोभिड-१९ एक पूर्ण नयाँ रोग हो। यो एक रोग हो जुन बुढेसकालका मानिसहरुलाई बढी प्रभावीत पार्दछ।
सार्वजनिक स्वास्थ्य बेलायतले स्पानिस फ्लूको प्रकोपको अध्ययन गर्यो ताकि कोरोना भाइरस विरुद्धको लडाईमा आपतकालिन योजना तयार गर्न सकियोस। यसको सबै भन्दा महत्त्वपूर्ण पाठ भनेको सन् १९१८ को अन्त्यको बेला यस रोगको दोस्रो छाल पहिलो भन्दा बढी घातक साबित भएको थियो। मे १९१८ मा बेलायत युद्ध चरणमा थियो, जब फ्लूबाट पहिलो मृत्यु रेकर्ड गरियो। बेलायत सरकार, अरु धेरै सरकारहरु जस्तै यससँग सम्झौता गर्न तयार थिएन। सरकारले निर्णय गर्यो कि युद्ध मा केन्द्रित गर्नु फ्लुबाट मानिसलाई बचाउनु भन्दा बढी युद्द महत्वपूर्ण छ।
भीडभाडमा रहेका सिपाहीहरूका यातायात र कारखानाहरू बनाउने कारखानाहरू बस र रेलहरूको माध्यमबाट यो रोग जंगलमा आगो जसरी फैलियो। सर आर्थर न्यूशोलमले १९१८ मा रोयल सोसाइटी अफ मेडिसिनलाई पठाएको आफ्नो रिपोर्टमा यसको उल्लेख गरेका छन।जुलाई १९१८ मा, उनले सार्वजनिक प्रयोगको लागि ज्ञापन पत्र लेखे। यसमा, मानिसहरूलाई बिरामी छ भने घरमा बस्न र बढी भीड भएको ठाउँमा नहिड्न सल्लाह दिइयो। सरकारले यो ज्ञापनपत्र रद्दीको टोकरीमा फाल्यो।सर आर्थरले तर्क गर्छन, यदि यी नियमहरू विश्वास गरिएको भए धेरैको ज्यान बचाउन सकिन्थ्यो। तर उनि भन्छन,“राष्ट्रिय अवस्था यस्तो थियो कि स्वास्थ्य र जीवन जोखिममा भए पनि, कर्तव्य भनेको युद्धलाई निरन्तरता दिनु थियो।”
सन् १९१८ मा इन्फ्लूएन्जाको कुनै उपचार थिएन। साथै, निमोनिया जस्तो जटिलताको उपचार गर्न त्यहाँ कुनै एन्टिबायोटिकहरू थिएनन्। यस्तो अवस्थामा, अस्पतालहरूमा बिरामीहरूको भीड थियो।
त्यतिखेर, संक्रमण रोक्न सम्पूर्ण देशमा लकडाउन लागू गरिएको थिएन। यद्यपि, केहि केसहरूमा धेरै थिएटर, डान्स हल, सिनेमा र चर्चहरू धेरै महिनासम्म बन्द थिए।जहाँ पब मा युद्धको कारण उनीहरूको खुल्ने समयहरूमा प्रतिबन्ध थिए, तिनीहरू प्रायः बन्द थिए। फुटबल लीग र एफए कप युद्धको कारण रद्द गरियो, तर त्यहाँ अन्य खेलहरू रद्द गर्न वा भीड घटाउने प्रयास गरिएको थिएन। पुरुष टोली, महिला फुटबल म्याचको क्षेत्रीय प्रतियोगितामा ठूलो संख्यामा मानिसहरू भेला भए। यी सबै महामारीको समयमा जारी रहे। केहि शहरहरू र शहरहरूमा सडकहरूमा कीटाणुरोधी औषधिहरू स्प्रे गरियो र केहीले एन्टी—जीवाणु मास्क लगाउन थाले। मानिसहरूलाई स्वास्थ्य निर्देशन स्पष्ट थिएन। आज जस्तै, त्यहाँ धेरै नक्कली समाचारहरू र षडयन्त्रका कथाहरू बुनिएका थिए। यद्यपि स्वस्थ जीवनशैलीको सामान्य उपेक्षा पनि गरिएको थियो।
केही कारखानाहरूमा धूम्रपान हुने नियमहरु बनाइएको थियो। त्यतिबृला यस्तो विश्वास गरिन्थ्यो कि सिगरेटले संक्रमण रोक्न मद्दत गर्दछ। कमन्स (ब्रिटेनको संसदको तल्लो सदन) मा भएको महामारीको बारेमा छलफलमा कन्जर्भेटिभ सांसद क्लाउड लुथरले सोधे, “के इन्फ्लूएन्जाबाट बच्न कोकाकोला दिनमा तीन पटक लिनु पर्छ?”
नोभेम्बर १९१८ मा, न्युज अफ द वर्ल्डले आफ्ना पाठकहरूलाई यस्तो सल्लाह दियो, हरेक रात र बिहान साबुन र पानीले आफ्नो नाक धुनुहोस्। रात र बिहान जबरजस्ती लुकाउनुहोस् र त्यसपछि लामो सास लिनुहोस्। मफलर लगाउँनुहुन्न, बढि हिंड्नुहोस् र अफिसबाट घर सम्महिड्नुहोस् र खिचडी धेरै खानुहोस। १९१८ महामारीले कुनै पनि देश अछुतो थिएनन्। तर यसको प्रभाव र उनीहरूका मानिसहरूलाई बचाउने सरकारहरूको प्रयासको बीचमा ठूलो भिन्नता थियो।
संयुक्त राज्यका केही राज्यहरूले आफ्ना नागरिकहरूलाई क्यावारेन्टाइन राखेका थिए। यसको मिश्रित परिणामहरू थिए। केही राज्यहरूले फेस मास्क लगाउन अनिवार्य बनाउन कोशिस गरेका थिए। चलचित्र, थिएटर र अन्य मनोरन्जन स्थलहरू देश भर मा बन्द थिए।न्यूयोर्कमा अन्य शहरहरुको भन्दा यो महामारीको सामना गर्न राम्रो तयारी थियो। न्यूयोर्कले टिबी बिरूद्ध २० वर्ष पुरानो लडाईको कारण महामारीको सामना गर्न सक्षम भयो र मृत्यु दर पनि कम थियो।
यसको बाबजुद पनि सहरका स्वास्थ्य आयुक्तलाई उनीहरूको व्यवसाय खुला राख्न दबाब दिए। विशेष रूपमा, चलचित्र थिएटर र मनोरन्जन स्थल खुला राख्नुपर्ने माग थियो।त्यसबेला , आज जस्तै, ताजा हावा संक्रमण फैलिनबाट रोक्न सहयोगी ठानिन्थ्यो।यद्यपि अमेरिकाको ठूला शहरहरूमा विशेष गरी पूजास्थलहरूमा ठूलो संख्यामा मानिसहरू भेला हुनबाट रोक्न असम्भव थियो।महामारीको अन्तमा बेलायतमा २,२८,००० मानिस मरे। यसको साथसाथै देशको करिब चौथाई जनसंख्या यसद्वारा संक्रमित भइसकेको थियो। भाइरसलाई मार्ने प्रयास केही समयको लागि जारी रह्यो र मानिसहरू मौसमी इन्फ्लूएन्जाको सम्भावित घातक प्रभावहरूप्रति सतर्क भए।



लोकपाटी न्यूज