लोकपाटी न्यूजकाठमाडौं, १ बैशाक। धेरै मसलाहरू एसियाबाट सम्पूर्ण विश्वमा फैलिएको थियो। मसलाले खानालाई स्वादिष्ट मात्र बनाउँदैन, हाम्रो स्वास्थ्यका लागि पनि उपयोगी भएको मानिन्छ। धेरै प्रकारको मसलाको अनुसन्धानबाट पनि पनि हाम्रो स्वास्थ्यका लागि पनि उपयोगी भएको पुष्टि गर्दछ। हालसालै, मसलाको बारेमा धेरै दावीहरू भइरहेका छन्। उदाहरणको लागी- पानीसंग कागतीको रस पिएर वजन कम गर्दछ। दूधमा बेसार मिसाएर पिउँदा कुनै पनि प्रकारको दुखाइबाट राहत पाउन सकिन्छ। यदि घाँटी दुखाइ छ भने, अदुवा चिया यसको लागि रामबाण औषधि हो।
२०१६ मा हिलारी क्लिन्टनले अमेरिकी राष्ट्रपति चुनावी प्रचारमा जाँदा आफूलाई बिमारीबाट बचाउन दिन रातो रातो खोर्सानी खाने गर्थिन भनिन्छ । शताब्दीयौंदेखि एसियामा प्रयोग हुँदै आएको बेसार अहिले सुपरफूडको श्रेणीमा आयो। ‘गोल्डन लाट्टे’को नाममा बेसार कफि विश्वभरि कफी पसलहरूमा पाइन्छ।
मसलाको वास्तवमा कती फाइदा हुन्छ?
बेसारले रोग प्रतिरोधी क्षमता बढाउनको लागी सबै भन्दा राम्रो माध्यम हो सन्देश केहि समयबाट धेरै भाइरल छ। के मसलाले वास्तवमा हाम्रो खाना स्वादिष्ट बनाउँदछ साथ साथै रोगहरूदेखि हामीलाई जोगाउँदछ ? वा कुनै मसलाले हामीलाई हानी गर्न सक्छ ? मसलामा सबभन्दा बढी प्रयोग हुने चीज रातो खोर्सानी हो। धेरै अनुसन्धानमा, खोर्सानीको स्वास्थ्यका फाइदाहरूबारे पनि छलफल गरिएको छ। तर यसका दुबै फाइदाहरू र बेफाइदाहरू छन्। रातो खोर्सानीको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तत्व क्याप्सैसिन हो। जब हामी खोर्सानी खान्छौं, क्यापसिसिन कोशिकाको सम्पर्कमा आउँदछ जुन शरीरको तापक्रमसँग मिल्दछ र मस्तिष्कलाई न्यानो महसुसको संकेत दिन्छ। केही अनुसन्धानहरूले यो पनि दाबी गरेका छन कि क्याप्सैसिनले व्यक्तिलाई लामो समयसम्म जीवितै राख्न मद्दत गर्दछ।
रातो खोर्सानीको फाइदा
२०१२ मा इटालीमा गरिएको अनुसन्धानका अनुसार हप्तामा चार दिन रातो खोर्सानीमा पकाएको खाना खाने व्यक्तिहरूलाई अकाल मृत्युको खतरा कम हुन्छ। चीनमा अर्को त्यस्तै अनुसन्धान गरिएको थियो। यो अनुसन्धान रातो खोर्सानी खपत गर्ने करीव ५ लाख स्वस्थ व्यक्तिहरूमा गरिएको थियो। अनुसन्धानले पत्ता लगाए अनुसार हरेक दिन खोर्सानी खान्ने व्यक्तिमा, हप्तामा एक दिन खोर्सानी खाने व्यक्तिहरूमा भन्दा क्यान्सर, हृदय रोग र श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग धेरै कम हुन्छन्। तर यसको मतलब यो होइन कि अधिक र अधिक रातो खोर्सानी स्वास्थ्य बचाउन प्रयोग गर्नुपर्दछ। यसको मतलब यो हो कि खोर्सानीको खपतले मेटाबोलिक गतिविधि वा पाचन प्रक्रियालाई बलियो बनाउछ। कोलेस्ट्रॉल नियन्त्रणमा रहन्छ, जसले मुटु रोगहरूको जोखिम कम गर्दछ। एउटा अनुसन्धानले यो पनि भन्यो कि क्यापसाइसिनले शरीरमा उर्जाको स्तर बढाउँछ, कतार युनिभर्सिटीका प्रोफेसर जुमिन जी का अनुसार खोर्सानीले मोटोपना हटाउँदछ र उच्च रक्तचाप भएकाहरूको लागि सहयोगी हुन्छ। तर प्राध्यापक जुमिन शीका अनुसार धेरै खोर्सानीको मस्तिष्क चाँडो काम गर्दैन।
विशेष गरी, स्मरण शक्तीको अवस्था बिग्रन्छ। उनी भन्छिन् कि जो मानिसहरुमा ५० ग्रामभन्दा बढि खोर्सानी खान्छन् उनीहरुको लागी जोखिम बढी हुन्छ। यस बाहेक, प्राय मानिसहरूले खोर्सानी खाए पछि दिक्क लाग्ने गरेको गुनासो गर्छन्। यो कुरा अन्वेषकहरूका लागि पनि धेरै चाखलाग्दो छ। २०१४ को एक अनुसन्धान रिपोर्टका अनुसार यदि हामीले खोर्सानी थोरै परिमाणमा लिन्छौं भने हामी त्यसबाट फाइदा नै पाउँछौं ? अहिलेसम्म यो स्पष्ट भएको छैन,।
बेसार कति फाइदाजनक छ?
बेसारमा क्युरेक्युमिन भनिने तत्व धेरै मात्रामा पाइन्छ। यसको सानो अणुहरू पोल्ने, तनाव, दुखाइ र अन्य धेरै प्रकारका समस्याहरूलाई कम गर्न धेरै मद्दत गर्दछन्। प्रयोगशालामा गरिएको केही अध्ययनले पत्ता लगाएको छ कि कुरकुमिन क्यान्सर जस्ता घातक रोगसँग लड्न सक्ने क्षमता छ। तर प्रयोगशालाको वातावरण मानव शरीर भन्दा फरक हुन्छ। क्युरेक्युमिन सजिलै पानीमा घुल्दैन। यसको मतलब यो हो कि हाम्रो शरीरले हामीले खाने बेसारको पूर्ण लाभ प्राप्त गर्दैन। यस बाहेक मसलाको आयुर्वेदिक महत्व पनि छ। एसियमा मसलाको महत्त्वलाई हजारौं बर्षदेखि प्राथमिकता दिइन्छ। यो खोजी पश्चिमी देशहरूको लागि पूर्ण रूपमा नयाँ छ। त्यसैले उनीहरू मसलाबाट कुनै नयाँ औषधि को रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ वा सकिदैन हेर्दैछन। केहि मानिसहरु भन्छन्, नयाँ समाजमा मसलाको बढ्दो चलनले हामीलाई मध्यकालीन युगमा पुर्याइरहेको छ।
एक पटक बेसारको औषधीय गुणहरूबारे धेरै भ्रम भइरहेको थियो, त्यसैले यसबारे अनुसन्धानकर्ता क्याथरिन नेल्सनले अनुसन्धान गरे। अनुसन्धानमा उनीहरूले पत्ता लगाए कि जब बेसारले खानामा अन्य मसलाको साथ पकाउँदछ, यसको रासायनिक गुणहरू परिवर्तन हुन्छन्। साथै, यदि बेसारमा औषधीय गुणहरू छन् भने, यो क्युरस्युमिनको कारणले होईन। बेसारको अत्यधिक प्रयोगले हानि गर्दैन, तर उनले यसलाई औषधिको रूपमा प्रयोग गर्न सल्लाह भने दिदैनन्। खोर्सानी र बेसारको औषधीय पक्षहरुमा गरिएको सबै अनुसन्धान प्रयोगशालामा गरिएको छ। तिनीहरूको प्रभाव मानव शरीरमा केहि अर्को हो। त्यसकारण मसला र औषधीय पक्षको सम्बन्धह बीच कुनै सिधा सम्बन्ध पाउन गाह्रो छ। कुनै पनि मसला स्वाद र इच्छा अनुसार प्रयोग गर्न सकिन्छ। तर यो एक औषधि को रूप मा प्रयोग भने गरिने गरिएको छैन। -बीबीसी हिँदी
